องค์ที่ 1 · ตอนที่ 01

พื้นฐานจากมหาวิทยาลัยกับระบบจองคิว

พื้นฐานจากมหาวิทยาลัยกับระบบจองคิว

วันแรกของการทำงาน ผมเริ่มต้นชีวิตการเป็นคนทำระบบที่สำนักงานใหญ่ของกลุ่มธุรกิจอุตสาหกรรมขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง

โต๊ะทำงานของผมตั้งอยู่ในหน่วยงานไอที บรรยากาศเป็นงานสำนักงานทั่วไป แต่ระบบที่ทีมดูแลอยู่นั้นเชื่อมโยงกับงานจริงที่มีความเคลื่อนไหวตลอดเวลา นั่นคือระบบจ่ายสินค้าของศูนย์กระจายสินค้าแต่ละแห่ง แต่ละวันมีรถบรรทุกจำนวนมากมารอรับสินค้าเพื่อกระจายไปยังปลายทางต่าง ๆ รถจะติดค้างสะสมหน้าประตูไม่ได้ เพราะจะกระทบกับการจราจรและการส่งของ และจุดเริ่มต้นของกระบวนการหน้าประตูก็คือ "ระบบจองคิวรถ"

ตำราสองเล่มในวันแรก

ในวันแรกที่เข้าทำงาน หัวหน้างานยื่นตำราเล่มหนามาให้ผมสองเล่ม เล่มหนึ่งคือ Visual Basic และอีกเล่มคือ Oracle Database วางลงบนโต๊ะเพื่อให้เริ่มศึกษางานจริงทันที

สำหรับเด็กจบใหม่ทั่วไป การได้รับตำรา Oracle เล่มหนามาศึกษาอาจจะทำให้รู้สึกกังวลอยู่บ้าง แต่สำหรับผม ความรู้สึกในตอนนั้นคือแอบโล่งใจ

วิชาติดตัวจากโปรเจกต์จบ

เพราะตอนทำโปรเจกต์จบสมัยเรียนมหาวิทยาลัย ผมเคยเขียนภาษา Borland Delphi เชื่อมต่อกับ Oracle Database เพื่อศึกษาเรื่องการปรับแต่งประสิทธิภาพฐานข้อมูล (Database Performance Tuning) มาก่อน ตอนนั้นผมไม่ได้คิดว่าตัวเองรู้อะไรลึกซึ้ง คิดว่ามีความรู้แค่พอทำโปรเจกต์ให้เรียนจบได้ สิ่งที่ผมทำคือเขียนโปรแกรมตัวจับเวลาขึ้นมา เพื่อทดลองยิงคิวรีเปรียบเทียบดูว่า การมี Index กับไม่มี Index ให้ความเร็วต่างกันอย่างไร และการ Join ตารางขนาดใหญ่ส่งผลต่อเวลาในการประมวลผลแค่ไหน

การได้เห็นตัวเลขเวลาที่ต่างกันจริงจากการทดลองในวันนั้น กลายเป็นภาพจำที่ติดตัวมา ทำให้พอมาเห็นตำรา Oracle บนโต๊ะทำงาน ผมจึงไม่ได้รู้สึกว่าต้องเริ่มจากศูนย์ แต่พอจะมองเห็นภาพว่ากลไกการทำงานของฐานข้อมูลข้างหลังเป็นอย่างไร

“การได้เห็นตัวเลขเวลาที่ต่างกันจริงจากการทดลองในวันนั้น กลายเป็นภาพจำที่ติดตัวมา”

ช่วงเริ่มต้นที่สำนักงานใหญ่ เป็นช่วงเวลาของการทำความเข้าใจระบบงานและโจทย์ที่ต้องรับผิดชอบ

งานแรก: ระบบจองคิวรถ

ศูนย์กระจายสินค้าในตอนนั้นถูกแบ่งการดูแลออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มหนึ่งใช้ระบบที่พี่อีกคนดูแลด้วยภาษา C++ ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งเป็นส่วนที่ผมได้รับมอบหมายให้ดูแล

งานแรกที่ผมต้องทำความเข้าใจคือ "ระบบจองคิวรถ" ซึ่งในตอนนั้นเป็นระบบด่านแรกที่ยังไม่ได้รวมเรื่องแท่นชั่งน้ำหนัก

กระบวนการทำงานคือ คนขับรถบรรทุกเมื่อมาถึงศูนย์จ่าย จะได้รับบัตรบาร์โค้ดประจำตัวรถมาจากจุดจองคิวด้านนอก จากนั้นจึงขับรถเข้ามาที่ประตูทางเข้า ตรงนั้นมีเครื่องอ่านบัตรติดตั้งอยู่เพื่ออ่านรหัสจากบัตร ระบบคอมพิวเตอร์จะทำหน้าที่บันทึกเวลาเข้า-ออก และตรวจสอบว่ารถคันนี้มารับสินค้าตามใบจ่ายสินค้าใบใด

โจทย์เชื่อมข้อมูลกับเครื่องกลาง

สถาปัตยกรรมของระบบในยุคนั้นถูกวางไว้เป็น ฐานข้อมูลแบบกระจายศูนย์ (Distributed Database) โดยมีเครื่องเซิร์ฟเวอร์ตั้งประจำอยู่ที่แต่ละศูนย์จ่าย เพื่อช่วยให้การจัดการคิวรถและการเข้าออกหน้างานทำได้อย่างรวดเร็ว

ขณะที่ระบบคอมพิวเตอร์ส่วนกลางขององค์กร จะเป็นแกนหลักในการเก็บข้อมูลการขายและใบจ่ายสินค้า

โจทย์ทางเทคนิคในตอนนั้นคือ การทำให้ระบบที่ศูนย์จ่ายสามารถดึงข้อมูลการขายและใบจ่ายสินค้าจากเครื่องส่วนกลางลงมาที่เซิร์ฟเวอร์ประจำศูนย์ เพื่อนำมาผูกเข้ากับบัตรบาร์โค้ดและคิวรถที่หน้างาน

ในยุคที่ยังไม่มีอินเทอร์เน็ตให้ค้นหาคำตอบ การจะเข้าใจว่าโปรแกรมจะคุยและดึงข้อมูลจากเครื่องส่วนกลางลงมาได้อย่างไร ผมจึงเริ่มต้นจากการไปขอโค้ดตัวอย่างส่วนที่มีรุ่นพี่เคยเขียนเชื่อมต่อไว้แล้วมาเปิดดู เพื่อค่อย ๆ แกะทำความเข้าใจว่าเขาส่งและรับข้อมูลกันอย่างไร

ผมใช้เวลาช่วงแรกที่สำนักงานใหญ่ไปกับการอ่านคู่มือ ทดลองเขียน Visual Basic แกะดูการเชื่อมโยงข้อมูลกับเครื่องส่วนกลาง และต่อภาพในหัวให้ชัดเจนว่าระบบจองคิวนี้ทำงานร่วมกับระบบอื่นอย่างไร

ทั้งหมดนี้คือการเตรียมตัวและทำความเข้าใจอยู่บนโต๊ะทำงาน ก่อนที่ก้าวถัดไป ผมจะต้องเดินทางออกจากสำนักงานใหญ่ ไปยังศูนย์กระจายสินค้าเพื่อลงมือทำระบบให้ใช้งานได้จริงหน้างาน