ก้าวแรกกับ AI · ตอนที่ 01

ก่อนจะเข้าป่าดง AI

พ่อศึกษาภาพเส้นทาง AI อย่างระมัดระวัง ขณะ Buddy ยิ้มถือเข็มทิศ

ผมไม่ได้เริ่มจากการวางแผนว่าจะเป็นคนทำ AI หรือจะสร้างอะไรยิ่งใหญ่ แต่เริ่มจากการยอมรับกับตัวเองว่า การเขียนโปรแกรมคือสิ่งที่ทำแล้วมีความสุข และคำถามง่าย ๆ ว่าเครื่องมือยุคใหม่จะช่วยคนทำงานได้อย่างไร

ก่อนจะรู้จัก AI — จากคนเขียนโปรแกรม สู่งานระบบ และการกลับมาในวัยสี่สิบกว่า

จริง ๆ แล้ว ผมเริ่มเขียนโปรแกรมมานานหลายปีแล้วตั้งแต่สมัยเริ่มทำงานยุคแรก ๆ แต่เส้นทางชีวิตการทำงานหลังจากนั้นก็พาผมไปอยู่กับสาย Support และดูแลระบบ อยู่เกือบยี่สิบปี ผ่านเทคโนโลยีมาหลายยุค จนแทบไม่ได้เขียนโค้ดจริงจังเลย ช่วงหนึ่งผมเคยลองเปลี่ยนสายชีวิตไปทำการเกษตร แต่พอทำไปได้สักพักก็รู้สึกว่า…มันยังไม่ใช่ทางของเรา

จนกระทั่งในวัยสี่สิบกว่า ผมตัดสินใจกลับมาจับการเขียนโปรแกรมใหม่อีกครั้ง ไม่ใช่เพราะคิดว่าตัวเองยังเก่งกาจเหมือนเดิม แต่เพราะเริ่มยอมรับกับตัวเองอย่างซื่อตรงว่า การเขียนโปรแกรมเป็นสิ่งที่ผมชอบ เป็นสิ่งที่ทำแล้วสบายใจและมีความสุขที่สุด

จุดเริ่มต้นการกลับมารอบนั้นไม่ได้ดูยิ่งใหญ่อะไร มีน้องคนหนึ่งโยนงานเว็บที่เขียนด้วย Laravel มาให้ช่วยแก้ เพราะตอนนั้นเขากำลังหาคนมาช่วยงาน ตอนแรกที่ผมเห็นไฟล์นามสกุล .php ผมยังนึกว่าเป็น PHP ธรรมดาแบบสมัยก่อน ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเดี๋ยวนี้เขามีสิ่งที่เรียกว่า กันแล้ว ผมค่อย ๆ นั่งแกะโค้ดจากสิ่งที่เห็นอยู่ตรงหน้า ก่อนจะเริ่มเข้าใจว่ามันคือ Laravel และค่อย ๆ ทำความรู้จักกับคำว่า Framework และสถาปัตยกรรม MVC

หลังจากนั้น ผมก็มีโอกาสทำงานเขียนโปรแกรมต่อมาอีกหลายปี ทั้งฝั่ง .NET และ Angular ในช่วงแรก ๆ ศัพท์แสงและแนวคิดของ Web Application ยุคใหม่ยังเป็นของใหม่สำหรับผมไปเสียหมด แต่ผมก็ค่อย ๆ เก็บเกี่ยวไปทีละคำ ทีละชิ้น จนเริ่มต่อภาพรวมติด มันเป็นการกลับมาเรียนรู้ใหม่ที่ไม่ได้รับจากห้องเรียน แต่เริ่มจากงานจริงที่ต้องแก้ตรงหน้า แล้วค่อยไปค้นต่อว่าสิ่งที่อยู่ตรงหน้านี้เขาเรียกกันว่าอะไร

เพิ่งรู้จัก AI ในวัย 50 — จุดสะกิดใจเมื่อเห็น AI ลงมือทำงาน

ผมทำงานเขียนโปรแกรมต่อเนื่องมาอีกหลายปี จนกระทั่งอายุ 50 ผมถึงเพิ่งได้รู้จักและเริ่มสัมผัสกับ AI

ช่วงแรก AI เข้ามาในชีวิตผมแบบที่คนทั่วไปใช้กัน ผมใช้ Chat และ Copilot เป็นหลัก ใช้ช่วยเขียนโค้ดเป็นชุด ๆ บ้าง และใช้ช่วยดูแลเรื่องสุขภาพบ้าง สำหรับผมในตอนนั้น AI ยังเป็นเหมือนคู่สนทนาที่เราพิมพ์คำถามไป แล้วก็นั่งรอให้มันตอบกลับมา

การใช้ Chat เพื่อดูแลสุขภาพทำให้ผมเจอปัญหาหนึ่งที่ค้างคาใจอยู่เสมอ คือมันไม่ค่อยเก็บ Fact หรือข้อมูลจริงของเราได้อย่างที่ต้องการ บางครั้งคุยวนอยู่กับเรื่องเดิม บางครั้งก็เหมือนลืมสิ่งที่เคยคุยกันไปเมื่อวันก่อนหน้า

ตอนนั้นผมยังไม่ได้คิดว่าจะต้องสร้างระบบอะไรขึ้นมาแก้ปัญหา ผมแก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยวิธีบ้าน ๆ คือจดบันทึกข้อมูลสุขภาพลง Notepad ด้วยมือตัวเองทุกวัน แล้วค่อยก๊อปปี้ข้อมูลนั้นส่งให้ Chat ช่วยวิเคราะห์ย้อนหลัง วิธีนี้ช่วยให้เห็นภาพรวมของข้อมูลที่ผ่านมาได้ก็จริง แต่มันก็สะท้อนข้อจำกัดชัดเจนว่า ทุกอย่างยังต้องพึ่งพาผมเป็นคนคอยจด รวบรวม และป้อนบริบทกลับเข้าไปใหม่เองทั้งหมด

จุดสะกิดอีกครั้งเกิดขึ้นในเดือนพฤษภาคม 2026 ผมเห็นตัวอย่างหนึ่งของคนที่ไม่ได้ทำงานสาย IT โดยตรง ใช้ Claude Code ช่วยทำ ระบบ งานที่เห็นตรงหน้าไม่ได้ซับซ้อนมาก แต่ภาพนั้นทำให้ผมหยุดคิด—ถ้าคนที่ไม่ได้ทำงานสาย IT โดยตรงยังใช้ AI ช่วยลงมือกับระบบได้ แล้วผมจะเรียนรู้วิธีใช้ AI ในรูปแบบนี้ได้อย่างไร?

ลองผิดลองถูก — ในวันที่ยังไม่รู้ว่า Agent คืออะไร

เงินเดือนผมก็พอใช้เดือนชนเดือน แถมยังมีงานประจำอยู่ การทดลองและเรียนรู้ทุกอย่างเลยต้องทำหลังเลิกงาน ผมกังวลเรื่องต้นทุนเป็นทุนเดิม จึงเริ่มมองหาวิธีทดลองที่ประหยัดที่สุดเท่าที่จะทำได้ แล้วถาม ChatGPT ว่าจะลองใช้ Local อย่างไร

ไม่กี่วันก่อนที่ผมจะลอง Codex ผมเริ่มลองผิดลองถูกกับชุดเครื่องมือที่ตัวเองยังไม่เข้าใจดีนัก ผมจำได้ลาง ๆ ว่ามีชื่อ Cline มี OpenHand อะไรประมาณนั้น แล้วก็ Ollama แต่ตอนนั้นผมยังแยกไม่ออกเลยว่า Chat App, และ AI ต่างกันอย่างไร

ผมยังคิดว่า Codex ก็คงเรียก ChatGPT อยู่ดี ผมยังไม่รู้ว่าคำเหล่านี้ต่างกันตรงไหน สิ่งที่รู้มีเพียงว่า Local LLM ที่กำลังลองนั้นเรียก Tools ไม่ผ่าน อ่านไฟล์ก็ไม่ได้ เขียนไฟล์ก็ไม่ได้ ผมจำไม่ได้แล้วว่าลองอะไรไปบ้าง จำได้แค่ว่ามันไม่ Work

“ตอนนั้นผมยังแยกไม่ออกด้วยซ้ำว่า Model กับ Agent ต่างกันตรงไหน รู้เพียงว่าทางที่ลองไปมันยังไม่ Work—จนกระทั่งได้มาเจอจังหวะที่ทำให้เห็นกับตา”

เช้าวันที่ 24 พฤษภาคม — จุดเปลี่ยนที่ทำให้เห็นว่าทำได้จริง

แล้วก็มาถึงเช้าวันที่ 24 พฤษภาคม 2026 ก่อนออกไปทำงาน ผมลองสั่ง Codex ให้ทำหน้าเว็บอะไรสักอย่าง

ผลที่ออกมาทำให้ผมแทบไม่ต้องเข้าไปยุ่งกับมันเลย

ผมจำความรู้สึกตอนนั้นได้ว่า—อ๋อ นี่สินะ วิธีที่คนอื่นเขาเริ่มใช้ AI ทำงานกัน ผมเคยคิดว่าการเรียนรู้แบบนี้คงเสียเวลา และคงต้องลองผิดลองถูกอีกเยอะ เลยยังไม่ได้รีบกระโดดเข้ามา จนกระทั่งได้เจอจังหวะที่ทำให้เห็นกับตาว่า…มันทำได้จริง