BOOK 01 · เมื่อเจอ AI
เมื่อเจอ AI
ตอนที่ 01–32 เล่าเส้นทางของคนที่เริ่มเขียนโปรแกรมมานานหลายปี กลับมารื้อฟื้นใหม่ในวัยสี่สิบกว่า จนได้มารู้จัก AI ตอนอายุ 50 แล้วค่อย ๆ สร้าง Buddy และนำวิธีทำงานไปลองกับทีม ก่อนปิดเล่มด้วยการเลือก AI ให้เหมาะกับงานและงบ และมองการจัดงานให้คนกับ Agent ทุกตอนมีทั้งสิ่งที่ลอง สิ่งที่พลาด และสิ่งที่ได้เรียนรู้กลับไปใช้ต่อ

ภาพรวมทั้งเล่ม · เปิดอ่านทีละก้าว
ดูภาพรวมและสาระสำคัญของแต่ละก้าวได้ตั้งแต่ยังไม่เปิด (ก้าวที่มีป้ายไฮไลต์คือจุดเปลี่ยนและตัวอย่างงานสำคัญ) แล้วคลิกเปิดก้าวที่สนใจเพื่อเลือกอ่านรายตอน
ก่อนก้าวแรก · คำนิยมและบทเปิด
ก่อนก้าวแรก: คำนิยมและเหตุผลที่เขียนเล่มนี้
มุมมองของ Codex และ Gemini ที่มีต่อบันทึกเล่มนี้ และคำตอบว่าทำไมพ่อถึงอยากเล่าเรื่องการเรียนรู้ AI ด้วยต้นทุนต่ำก่อนเริ่มตอนที่ 01
ก่อนก้าวแรก · คำนิยมและบทเปิด
ก้าวที่ 1 · ตอนที่ 01 — 04
ก้าวแรกกับ AI: จากโค้ดเก่าสู่ต้นแบบแรกที่เดินได้
กลับมารื้อฟื้นการเขียนโค้ดในวัยสี่สิบกว่าจนรู้จัก AI ตอนอายุ 50 เลือก Stack ที่รับต้นทุนไหว และต่อ Walking Skeleton เส้นทางแรกผ่าน LINE
ก้าวที่ 1 · ตอนที่ 01 — 04

ก่อนจะเข้าป่าดง AI
จากคนที่เริ่มเขียนโปรแกรมมานานหลายปี หลังเว้นไปทำงานระบบเกือบยี่สิบปี ผมกลับมาเขียนโค้ดใหม่ในวัยสี่สิบกว่า และเพิ่งมารู้จัก AI ในวัย 50 ก่อนลองให้ Codex สร้างหน้าเว็บ

โจทย์แรก: Thai Health Buddy
การจดสุขภาพใน Notepad ช่วยให้เห็นข้อมูลย้อนหลัง แต่ยังต้องส่งบริบทให้ Chat ซ้ำ ๆ จึงกลายเป็นโจทย์แรกของ Buddy

เริ่มทดลองให้ LINE กับ AI เดินด้วยกัน
ก่อนทดลองให้ LINE กับ AI ทำงานร่วมกัน ผมเลือกวิธีและ Stack โดยดูต้นทุนรวม เวลานอกงาน และความยืดหยุ่น

Walking Skeleton: ทำให้เส้นทางเล็กที่สุดเดินได้
เริ่มจากข้อความและข้อมูลน้ำหนัก ให้ Mock AI สร้าง Extraction Draft แล้วทดลองยืนยันหรือปฏิเสธ บันทึกและตอบกลับผ่าน LINE
ก้าวที่ 2 · ตอนที่ 05 — 07
ก้าวสู่โลกจริง: บทเรียนจากผู้ใช้ สู่ Go-Live ครั้งแรก
รื้อแนวคิดจากบอทเก็บข้อมูลสู่ SabayJai Buddy ที่เข้าใจบริบท ลองคุมงาน Multi-Agent ด้วยขอบเขต จนส่งระบบ v0.1.0 ขึ้น Production จริงครั้งแรก
ก้าวที่ 2 · ตอนที่ 05 — 07

เมื่อข้อความหนึ่งข้อความ ยังไม่ได้แปลว่าเข้าใจกัน
บทเรียนบนหน้าจอ LINE เมื่อความพยายามรีดเก็บข้อมูลสุขภาพจนน่ารำคาญ นำไปสู่การรื้อวิสัยทัศน์สู่ SabayJai Buddy ผู้ช่วยที่เข้าใจบริบทชีวิตมนุษย์

จากการลอง Multi-Agent สู่การทำงานแบบมีขอบเขต
บันทึกการทดลอง Multi-Agent ข้อจำกัดของการสั่งงานผ่านแชท และวิธีนำประสบการณ์ทำงานมากำหนดขอบเขตให้ AI

First Go-Live: เช่า VPS จด Domain และมีเว็บไซต์ของตัวเองครั้งแรก
ก้าวข้ามขีดจำกัดเรื่อง Docker เช่า VPS และจดโดเมนส่วนตัวครั้งแรก สู่การส่งระบบ v0.1.0 ขึ้น Production จริงตั้งแต่ตีสามถึงหกโมงครึ่งก่อนไปทำงาน
ก้าวที่ 3 · ตอนที่ 08 — 09
ผ่าตัดสถาปัตยกรรม: จัดระเบียบระบบและวางประตูหน้าบ้าน
แยกบริการที่พันกันกว่า 9,300 บรรทัดเพื่อวาง SBJ Runtime ใหม่ และเบรกทางลัดเพื่อตั้ง Gateway คุมทางเข้าบานเดียวระหว่างแชทกับเว็บ
ก้าวที่ 3 · ตอนที่ 08 — 09

จาก Demi-God Service กลายร่างเป็น Zeus Service: บทเรียนที่ทำให้ต้องวาง SBJ Runtime ใหม่
บทเรียนจากการกำหนดขอบเขตใหม่ให้ระบบ การปรับโครงสร้าง 9,303 บรรทัด และการทดสอบบนสภาพแวดล้อมจริง

เมื่อถึงเวลาที่ Web ต้องเป็น Web: กับดักสายระโยงระยาง และการเหยียบเบรกเพื่อสร้างประตูหน้าบ้าน
แชทมีไว้คุย เว็บมีไว้ทำงาน กับดักสายระโยงระยางที่เจาะทะลุหลังบ้าน และการตัดสินใจเหยียบเบรกเพื่อสร้าง Gateway คุมทางเข้าบานเดียวเพื่อมุ่งสู่ Masterpiece
ก้าวที่ 4 · ตอนที่ 10 — 13
ไฮไลต์ · จุดหักมุมหยุดตั้งหลัก
แผน Production รอบสอง: จากเทสต์ผ่าน 100% สู่การกล้าหยุดรื้อ
เริ่มตามแผน 2 สัปดาห์แล้วตามหาร่องรอยระบบที่หายไป จนพบว่าแม้ Test ผ่านครบแต่ใช้งานจริงยังติดขัด และตัดสินใจหยุดการรื้อเมื่อหลักฐานชี้ว่าหลุดเป้า
ก้าวที่ 4 · ตอนที่ 10 — 13
ไฮไลต์ · จุดหักมุมหยุดตั้งหลัก
เมื่อผมกับ AI คิดว่าจะไปถึง Production รอบสองในสองสัปดาห์
วางแผนทำ Runtime ก่อนกลับไปทำ Web แล้วเริ่มจากการต้อนรับผู้ใช้และเก็บข้อมูล

ผมกับ AI ออกตามหาร่องรอยที่หายไป
Capture บันทึกข้อมูลได้ แต่ Logging ไม่ตามมาที่ทางใหม่ จึงต้องพักงานส่วนอื่นเพื่อไล่ดูและตรวจซ้ำ

Test ผ่าน 100% แต่พอผมลองเองก็เจอปัญหา
ชุด Test เพิ่มขึ้นและผ่าน แต่การ Manual Test ของผมยังพบปัญหาซ้ำ

ผมเลือกอัปเกรดอย่างระวัง ก่อนหยุดการรื้อที่เริ่มหลุดเป้า
หลังตรวจฐานที่อัปเกรดแล้ว ผมกลับไปจัด God Service ทีละน้อย ก่อนเห็นจากเอกสารกับโค้ดว่างานเริ่มหลุดจากเป้าหมาย
ก้าวที่ 5 · ตอนที่ 14 — 17
เข้าใจ Agent และจัดวิธีทำงานกับ AI ใหม่
กำหนดเจ้าของหน้าที่ก่อนให้ AI รื้อโค้ดทีละเส้นทาง ปรับ Buddy ให้เรียกใช้ Tools ได้อย่างมีขอบเขต และวางระบบเอกสาร Plan กับ Result คุมโจทย์กับหลักฐาน
ก้าวที่ 5 · ตอนที่ 14 — 17

ก่อนให้ AI ลองใหม่ ผมวางเจ้าของงานของ God Service ให้ชัด
วางภาพการรื้อทั้งหมด แบ่งเจ้าของหน้าที่และขอบเขต แล้วทำโพยละเอียดให้ AI ก่อนแตะโค้ด

เมื่อกรอบชัดแล้ว ผมให้ AI รื้อทีละเส้นทางและตรวจสิ่งที่ต้องรักษา
ให้ AI เริ่มจากข้อกำหนด แบ่งทำทีละเส้นทาง แล้วตรวจสิ่งที่ต้องรักษาก่อนปิดงานตามขอบเขต

ผมเริ่มเข้าใจ Agent และปรับโครง SBJ Buddy ให้เรียกใช้ Tools ได้เต็มตัว
Current Tool ดึงข้อมูลเฉพาะของผู้ใช้คนเดียวในขอบเขตที่เหมาะสม และโครงใหม่เปิดทางให้เพิ่ม Tool ได้ง่าย

เอกสารชุดเดิมคุมงานกับ AI ไม่อยู่ ผมจึงจัดวิธีทำงานใหม่
เมื่อผลงานจริงยังแทนที่ระบบเดิมไม่ได้ ผมจึงจัดระเบียบการทำงานใหม่จากเป้าหมายใหญ่สู่งานย่อย โดยให้ Plan กับ Result คุมโจทย์และหลักฐานการตรวจ
ก้าวที่ 6 · ตอนที่ 18 — 21
ลองวิธีใหม่กับโจทย์เกมของลูก และคุมสองงานคนละจังหวะ
ทดสอบทางเดินงานชุดใหม่กับ Buddy แล้วนำไปสร้าง “ตัวจุ้น” เกมคณิตศาสตร์ห้องแรกให้ลูกเล่นได้จริง พร้อมบทเรียนการเลือกจุดหยุดเมื่อทำสองโปรเจกต์คู่กัน
ก้าวที่ 6 · ตอนที่ 18 — 21

ผมลองใช้วิธีทำงานชุดใหม่กับ Buddy
เมื่อเขียน Prompt เดียวคุมทุกอย่างไม่ได้ ผมจึงพา AI เดินทีละช่วง ตั้งเป้าหมายให้ชัด และตรวจผลจริงจากโค้ดและหลักฐานก่อนเดินต่อ

ผมถามลูกว่าอยากเล่นเกมที่พ่อสร้างเองไหม
คำถามสั้น ๆ ในบ้านกลายเป็น Project ใหม่ ผมกับ AI จึงเริ่มจากเอกสารและ Motion Spike เล็ก ๆ ก่อนสร้างเกมเต็ม

จากภาพเกมในหัว สู่ห้องแรกที่ลูกเล่นได้
เมื่อผมไม่มีทักษะภาพหรือเสียง ผมแบ่งงานให้ AI คนละแบบ แล้วค่อย ๆ เปลี่ยนยาน ดวงดาว และคำถามให้เป็นห้องคณิตศาสตร์แรกที่ลูกลองเล่นได้

สองงานเดินไปพร้อมกัน แต่ไม่ได้ไปจบพร้อมกัน
ผมลองเปิด AI สอง session ให้ Buddy กับตัวจุ้นเดินคู่กัน ก่อนจำกัดเกมไว้ที่ Frontend นำขึ้น Production แล้วพักเพื่อรอ Feedback
ก้าวที่ 7 · ตอนที่ 22 — 25
ไฮไลต์ · Buddy ถึง Production V1
กลับมาหา Buddy สู่วันยอมรับระบบบน Production
ทบทวนสถานะหลังพักงาน แก้โจทย์ชุดทดสอบที่พาออกนอกทาง ตรวจภาพรวมจาก Real-System-Test จนตัดสินใจยอมรับ SabayJai Buddy รุ่นแรกบน Production
ก้าวที่ 7 · ตอนที่ 22 — 25
ไฮไลต์ · Buddy ถึง Production V1
หลังพักงานส่วนตัว ผมกลับมาหา Buddy ที่ยังรออยู่
ผมกลับมาทบทวนว่างานทำอะไรไปแล้ว อะไรยังค้าง และควรรับช่วงต่อจากตรงไหน

ผมอยากทดสอบให้ง่ายลง แต่ AI กลับทำให้มันยากขึ้น
ผมขอจำลอง Capture ด้วยข้อความ แต่ AI เพิ่มโค้ดทดสอบและ MockAI จนงานออกนอก Scope

ผมเริ่มดูภาพรวม ก่อนเลือกเจาะ Test ทีละเรื่อง
Real-System-Test สร้าง DataDetail และ DailyInfo จาก Activity, Food, Expense และ Health ให้ผมดูใน Passbook

วันที่ผมยอมรับ Buddy บน Production
เมื่อเส้นทางจริงผ่าน ผมเป็นคนตัดสินใจยอมรับผล และยังเก็บคำถามใหม่ไว้โดยไม่รีบสรุปคำตอบ
ก้าวที่ 8 · ตอนที่ 26 — 29
ไฮไลต์ · เกิด sabayjai.net และลองกับทีมจริง
จาก sabayjai.net สู่สนามทีมจริง และงานรื้อแกน 71 ไฟล์
ขยับจากแอปเดี่ยวสู่บ้านรวมผลงานทั้งครอบครัว นำวิธีทำงานไปลองกับทีมในสนามจริง และคุมแผนปรับแกนธุรกรรมข้าม 71 ไฟล์โดยมี AI ช่วยรับช่วงงานซ้ำ
ก้าวที่ 8 · ตอนที่ 26 — 29
ไฮไลต์ · เกิด sabayjai.net และลองกับทีมจริง
หลัง Buddy ขึ้น Production ผมเพิ่มไอเดียและตามแก้ Bug จนเกิด v1.1
วันแรกที่ Buddy เข้าไปอยู่ในกิจวัตรประจำวัน จุดขัดใจเล็ก ๆ ก็ส่งเสียงฟ้องทันที ผมจึงให้บอทเรียนรู้ชื่อรองเท้าคู่ใหม่จากแชท ขณะล็อกหมวดค่าใช้จ่ายไว้ให้คนจัดการ

v1.2 และการเกิดของ sabayjai.net
จากแอปเดี่ยวที่ผูกกับโดเมนของตัวเอง สู่พื้นที่ส่วนกลางที่เก็บผลงานของทุกคนในบ้าน พร้อมย้ายทุกผลงานเข้าอยู่ใต้ตระกูลโดเมนเดียวกัน

วันที่ผมลองวิธีทำงานกับ AI ในสนามจริงกับทีม
ผมไม่ได้ยัดศัพท์ยากให้ใคร แต่แปลงแกนเดินทางเป็นบทสนทนาการทำงานเรียบง่าย แล้วดูว่ามันช่วยงานที่มีคนทำร่วมกันได้จริงไหม

ห้าวันกับการปรับแกนธุรกรรม และงานถึงที่ AI ช่วยรับช่วง
สองวันวางทางเดินก่อนรื้อ สามวันลงมือถอดโค้ดข้าม 71 ไฟล์ ผมคุมแผนและความปลอดภัย ส่วน AI รับช่วงงานแก้ซ้ำ
ก้าวที่ 9 · ตอนที่ 30 — 32
ไฮไลต์ · ก้าวสุดท้าย: เลือก AI และบริหารทีม
เลือก AI ให้เหมาะกับงาน และมุมบริหารทีมคนกับ Agent
ปิดเล่มด้วยการเลือก Model และ Harness ให้พอเหมาะกับงานและงบ เทียบการมอบหมายงานระหว่างคนกับ AI แล้วมองการพัฒนาทีมผ่านวงจร SADF พร้อมคำส่งท้าย
ก้าวที่ 9 · ตอนที่ 30 — 32
ไฮไลต์ · ก้าวสุดท้าย: เลือก AI และบริหารทีม
เลือก AI ให้เหมาะกับงานและงบ
ผมลองเลือก Prompt, Model และแพลตฟอร์มที่มีให้ใช้ โดยเริ่มจากตัวต้นทุนต่ำและสังเกตว่า Agent แต่ละตัวเหมาะกับงานแบบไหน

AI Team Member vs Human Team Member
การมอบหมายงานให้คนและ AI ต้องคำนึงถึงความสามารถ จุดตั้งต้น ต้นทุน และสิ่งสนับสนุนที่แต่ละฝ่ายต้องใช้

มอง SADF ในมุมพัฒนาคนและจัดงานในทีม
SADF ช่วยผมวางงาน ทำความเข้าใจความคาดหวัง ส่งมอบงาน และทบทวนผลเพื่อปรับแผน โดยคำนึงถึงข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติงาน

คำส่งท้าย
มองย้อนเส้นทางที่เริ่มจากความสงสัย จนได้ลงมือสร้างระบบจริง และยังอยากออกเดินทางต่อไป

